
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 1
VELDGIDS
CONTROLE
VISDOCUMENTEN
2026
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 2
A
INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding 3
2. Het doel van een controle 4
3. Wettelijke basis voor het vissen in de
Nederlandse binnenwateren 5
4. De verschillende schriftelijke toestemmingen 7
5. Relevante wet- en regelgeving 15
6. Algemene voorwaarden 28
7. Gedragscodes 42
8. De controle 47
9. Tuchtrechtspraak 49
10. Bevoegdheden opsporingsambtenaren en
boetebedragen 50
11. Tips voor een goede controle 53
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 3
1. INLEIDING
Sportvisserij is een populaire en waardevolle vrijetijdsbesteding in
Nederland, waarbij respect voor vis, natuur en de medemens centraal
staat. Met bijna twee miljoen sportvissers is de hengelsport één van
de meest beoefende vormen van openluchtrecreatie in Nederland. Om
ervoor te zorgen dat sportvissers op een eerlijke en veilige manier kunnen
blijven vissen, zijn regels opgesteld. Controleurs zijn essentieel om te
garanderen dat deze regels ook worden nageleefd.
Vrijwillige controleurs dragen bij aan de veiligheid aan de waterkant, het
behoud van een gezonde visstand en een goed functionerende visserij. Zij
controleren of sportvissers zich houden aan de geldende regels, zoals het
bezit van een geldige schriftelijke toestemming, het naleven van gesloten
tijden en het correct omgaan met gevangen vis.
In deze veldgids wordt uiteengezet wat voor een controleur van belang
is bij het uitvoeren van controles langs de waterkant. De gids biedt controleurs
praktische handvatten en juridische achtergrondinformatie om
controles zorgvuldig en correct uit te kunnen voeren.
Allereerst wordt in deze gids ingegaan op het belang en het doel van het
controleren van sportvissers aan de waterkant. Daarnaast wordt ingegaan
op de wettelijke basis van het sportvissen, namelijk, de wettelijke grondslag
om te mogen vissen in Nederlandse binnenwateren. Daarbij wordt
specifiek aandacht besteed aan de vereiste schriftelijke toestemming
(met name de VISpas) en de verschillende vormen waarin deze toestemming
voorkomt. Daarnaast worden de relevante wet- en regelgeving en
de voorwaarden besproken waaraan sportvissers zich tijdens het vissen
moeten houden. Ook wordt toegelicht hoe een controle effectief kan
worden uitgevoerd en welke stappen een controleur kan nemen wanneer
sprake is van een overtreding.
Deze veldgids dient als naslagwerk en ondersteuning voor controleurs in
de praktijk, met als doel het bevorderen van een uniforme, professionele
en juridisch correcte controle langs de waterkant.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 4
2. HET DOEL VAN EEN CONTROLE
De controle is geen doel op zich, maar een middel om belangrijke doelen
binnen de hengelsport te realiseren. Een controleur draagt actief bij aan
het functioneren van de hengelsportvereniging, het behoud van natuur en
viswater, en het versterken van het imago van de sportvisserij. Hieronder
worden de belangrijkste doelen van controle uiteengezet:
Functioneren van de hengelsportvereniging
• Contributiegelden hengelsportvereniging (waarom zou je betalen
als je ook gratis kan vissen en toch niet gecontroleerd wordt?)
Binding en betrekken van leden
• Positief contactmoment biedt mogelijkheden (voor veel sportvissers
is een controle het eerste contactmoment met de hengelsportvereniging)
Bescherming en behoud visstand en viswater
• Zorg om viswater en de visstand (zonder controle kunnen vissers
ongestraft vis mee (blijven) nemen)
Imago van jouw HSV en de sportvisserij
• Maatschappelijke aanvaarding (bij handelingen met dieren is het
van belang dat er controle plaatsvindt)
• Controle door eigen sector (de sportvisserij controleert haar eigen
leden en dat kost de rest van de maatschappij niets)
De controleur is een ambassadeur van de hengelsportvereniging en de
sportvisserij en fungeert als aanspreekpunt aan de waterkant. Tijdens
controlerondes heeft de controleur voornamelijk contact met leden van de
eigen vereniging. Deze momenten bieden niet alleen gelegenheid voor het
uitvoeren van controles, maar geven de controleur ook de mogelijkheid
om signalen op te pikken. Leden maken namelijk regelmatig gebruik van
deze contactmomenten om bepaalde zorgen te delen over gedrag aan
de waterkant of om vragen te stellen over de hengelsportvereniging met
betrekking tot bijvoorbeeld de visstand of de visstekken.
Het is belangrijk dat de controleur deze signalen serieus neemt, vragen
zorgvuldig beantwoordt en blijk geeft van begrip. Een professionele en
respectvolle benadering draagt bij aan een positieve beeldvorming ten
aanzien van de hengelsport en versterkt de relatie met de leden van de
hengelsportvereniging.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 5
3. WETTELIJKE BASIS VOOR HET VISSEN IN DE
NEDERLANDSE BINNENWATEREN
Om een controle goed te kunnen uitvoeren is het van belang dat de controleur
op de hoogte is van de wettelijke basis om te mogen vissen in de
Nederlandse binnenwateren.
Volgens artikel 21 van de Visserijwet 1963 is het vissen in Nederlandse
binnenwateren uitsluitend toegestaan indien:
• De persoon in kwestie zelf visrechthebbende is (bijvoorbeeld als eigenaar
van het heerlijk visrecht, eigenaar van de grond onder het water,
of huurder van het visrecht), of;
• De persoon voorzien is van een schriftelijke toestemming van de visrechthebbende,
geldende voor de visserij, welke wordt uitgeoefend;
• De persoon, de rechthebbende op het visrecht of de houder van de
schriftelijke toestemming behulpzaam is bij het vissen met een vistuig,
dat niet door één persoon kan worden bediend;
• Het water binnen een afgesloten erf ligt en niet in verbinding staat met
ander water;
• De persoon de leeftijd onder 14 jaar heeft en:
• vist met één hengel, onder begeleiding van volwassene met de juiste
schriftelijke toestemming of;
• deelneemt aan een evenement van de visrechthebbende
De schriftelijke toestemming
Aangezien de meeste sportvissers geen visrechthebbende zijn, dienen zij
in het bezit te zijn van een schriftelijke toestemming. De Visserijwet 1963
stelt een aantal eisen aan de schriftelijke toestemming. Artikel 23 van de
Visserijwet 1963 geeft aan waaraan een schriftelijke toestemming om te
mogen vissen moet voldoen:
• De gegevens moeten zijn vastgelegd in duidelijk leesbaar en in niet
uitwisbaar schrift.
• De toestemming moet minimaal bevatten:
• Naam, voorletters en woonplaats van zowel de visrechthebbende
als de visser;
• Geboortedatum van de visser;
• Een duidelijke omschrijving van het water waarin gevist mag worden;
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 6
• Een omschrijving van de visserij waarvoor toestemming is
verleend (inclusief eventuele voorwaarden);
• De datum van uitgifte (dagtekening), de geldigheidsduur en de
kosten van de toestemming.
Indien deze gegevens correct zijn vermeld, is er sprake van een rechtsgeldige
schriftelijke toestemming. Sinds 1 januari 2015 mag deze toestemming
ook digitaal worden getoond tijdens een controle, mits de gegevens
door de visrechthebbende digitaal zijn verstrekt en op eerste vordering
van een opsporingsambtenaar kunnen worden getoond.
De schriftelijke toestemming bepaalt dus waar, wanneer, hoe en met
welke middelen er gevist mag worden. Via deze toestemming kan de
visrechthebbende aanvullende voorwaarden stellen aan de visserij. Hierbij
valt te denken aan:
• een limiet op het meenemen van bepaalde vissoorten;
• het hanteren van hogere minimummaten dan wettelijk vereist;
• een verbod op het gebruik van specifieke aassoorten.
Het is van belang dat sportvissers zich houden aan deze voorwaarden.
Een overtreding van de gestelde voorwaarden wordt juridisch beschouwd
als vissen zonder geldige schriftelijke toestemming. Dit is verboden op
grond van artikel 21, eerste lid, in samenhang met artikel 21, tweede lid,
onder de Visserijwet 1963. Immers dient er gevist te worden op grond van
de schriftelijke toestemming van de visrechthebbende, geldende voor de
visserij, welke wordt uitgeoefend.
Oefent een sportvisser een andere visserij uit dan waarvoor de schriftelijke
toestemming geldt, dan heeft de sportvisser daarvoor dus geen
toestemming. Voor controleurs is het daarom essentieel om niet alleen te
controleren op het bezit van een schriftelijke toestemming, maar ook op
de naleving van de bijbehorende voorwaarden.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 7
4. DE VERSCHILLENDE SCHRIFTELIJKE TOESTEMMINGEN
Sportvissers mogen meestal dus uitsluitend vissen met een geldige
schriftelijke toestemming van de visrechthebbende, zoals vastgelegd
in de Visserijwet 1963. Voor controleurs is het van groot belang om te
weten welke vormen van schriftelijke toestemming er bestaan, hoe deze
eruitzien en onder welke voorwaarden ze geldig zijn.
In dit onderdeel worden de verschillende typen schriftelijke toestemmingen
overzichtelijk uiteengezet. De nadruk ligt op de VISpas, die als uniforme
schriftelijke toestemming het meest voorkomt. Daarnaast worden ook
andere varianten behandeld, zoals de Kleine VISpas, de JeugdVISpas,
de Online Jeugdvergunning,, voorlopige toestemmingen, de MeeVIStoestemming
en dag- en weekvergunningen. Tot slot worden de aanvullende
Derde Hengeltoestemming - en NachtVIStoestemming besproken.
Deze toelichting helpt controleurs om in de praktijk snel en correct te
beoordelen of een sportvisser beschikt over een geldige toestemming en
of deze wordt gebruikt binnen geldende voorwaarden.
De VISpas als uniforme schriftelijke toestemming
Schriftelijke toestemmingen zijn er in verschillende varianten. De meest
voorkomende schriftelijke toestemming die de controleur bij een controle
zal aantreffen is de VISpas. De VISpas is een uniforme schriftelijke toestemming
die wordt uitgegeven door de bij de Sportvisunie aangesloten
hengelsportverenigingen in samenwerking met de Sportvisunie.
De VISpas vormt samen met de Gezamenlijke Lijst van Nederlandse VISwateren
een schriftelijke toestemming die aan de wettelijke vereisten van
de Visserijwet 1963 voldoet. De VISpas bevat onder andere de personalia
van de betreffende sportvisser en de Gezamenlijke Lijst van Nederlandse
VISwateren bevat de wateren waarin gevist mag worden en de daarbij behorende
voorwaarden en wettelijke regels. De combinatie van de VISpas
en digitale versie van de Gezamenlijke Lijst van Nederlandse VISwateren,
te weten: de VISplanner(app) of visplanner.nl geldt eveneens als een
geldige schriftelijke toestemming. De VISpas is te bestellen op
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 8
De fysieke VISpas is ook in digitale vorm beschikbaar via de app en
mijnsportvisserij.nl. en geldt dan samen met de Gezamenlijke Lijst
van Nederlandse VISwateren en/of de VISplanner(app) ook als geldige
schriftelijke toesteming.
De VISpashouder mag- tenzij anders aangegeven- over het algemeen
vissen met maximaal twee hengels, alle wettelijk toegestane aassoorten
en volgens bij de VISpas behorende voorwaarden. De VISpas is één
kalenderjaar geldig. De bij de VISpas behorende voorwaarden zullen later
in deze gids worden besproken.
Overige schriftelijke toestemmingen
Kleine VISpas
Voor sportvissers die geen lid willen zijn van een aangesloten hengelsportvereniging,
wordt de Kleine VISpas uitgegeven. Deze toestemming
biedt de mogelijkheid om enkel overdag te vissen, met één hengel,
voorzien van één enkeltandige haak en met aangewezen aassoorten
in een beperkt aantal wateren. Alle gevangen vis dient direct levend en
onbeschadigd in hetzelfde water te worden teruggezet. De Kleine VISpas
vormt samen met de Kleine Lijst van VISwateren en/of de VISplanner
(app) de wettelijk vereiste schriftelijke toestemming voor die wateren die
in de Kleine Lijst van VISwateren zijn genoemd.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 9
De Kleine VISpas is online aan te vragen via vispas.nl. Na aanvraag
ontvangt de sportvisser direct een Tijdelijke Kleine VISpas in PDF-formaat
per e-mail of op mijnsportvisserij.nl. Deze vormt, in combinatie met
de VISplanner(app), een geldige schriftelijke toestemming om direct te
mogen vissen. De PDF kan worden geprint of digitaal getoond op een
smartphone. Omdat deze toestemming digitaal is verstrekt, mag zij ook
digitaal worden getoond bij controle. Binnen drie weken ontvangt de
sportvisser de fysieke Kleine VISpas in de brievenbus.
Let op: bovenstaande geldt niet voor de fysieke Kleine VISpas. Fysiek
ontvangen documenten moeten bij een controle ook fysiek door de
sportvisser getoond worden. Deze documenten moeten volledig en naar
waarheid worden ingevuld.
Jeugdtoestemmingen (tot 14 jaar)
Voor jeugdige sportvissers tot 14 jaar bieden veel hengelsportverenigingen
een gratis (online) jeugdvergunning aan. Hiermee mag worden
gevist met één hengel en aangewezen aassoorten in een beperkt aantal
wateren.
Voor jeugdleden die willen vissen met twee hengels, alle toegestane aassoorten
en in een groter aantal viswateren, is er de JeugdVISpas. Deze
biedt dezelfde mogelijkheden als de reguliere VISpas en is verkrijgbaar via
vispas.nl of bij verkooppunten van aangesloten hengelsportverenigingen.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 10
Uitzondering: Jeugd onder begeleiding
Volgens artikel 21, lid 2, onderdeel c van de Visserijwet 1963 geldt een uitzondering
voor jeugd onder begeleiding. In de volgende gevallen is geen
VISpas of andere schriftelijke toestemming vereist:
• De jeugdige vist onder begeleiding van een volwassene die beschikt
over een geldige schriftelijke toestemming;
• De jeugdige neemt deel aan een door de visrechthebbende georganiseerd
evenement.
Let op: jeugd onder begeleiding mag onder dezelfde voorwaarden vissen
als de begeleider, maar slechts met één hengel.
Voorlopige of tijdelijke schriftelijke toestemmingen
Voor sportvissers die direct willen vissen na aanschaf van een VISpas,
JeugdVISpas of Kleine VISpas, bestaat de mogelijkheid om gebruik te
maken van een voorlopige schriftelijke toestemming. Deze voorlopige toestemming
wordt aangeduid als het Voorlopig Bewijs van Lidmaatschap.
Daarnaast bestaat de mogelijkheid tot het aanschaffen van de Extra VISpas
ten aanzien van water dat niet of slechts ten dele landelijk is gedeeld
door een specifieke hengelsportvereniging.
Online aanvraag
Via de Online VISpas Bestelmodule (vispas.nl) kan het Voorlopig
Bewijs van Lidmaatschap digitaal worden aangevraagd. Na betaling
ontvangt de sportvisser direct een tijdelijke VISpas in PDF-formaat
per e-mail. Deze is één maand geldig en vormt, in combinatie met de
VISplanner(app), een rechtsgeldige schriftelijke toestemming om direct
te mogen vissen. De definitieve VISpas wordt binnen tien werkdagen per
post toegezonden.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 11
Aanvraag via hengelsportverenigingen en winkels
De tijdelijke VISpas en JeugdVISpas zijn ook verkrijgbaar bij hengelsportverenigingen
en bij grotere hengelsportwinkels. Het aanvraagformulier
bestaat uit twee delen:
• Het bovenste deel fungeert als het fysieke Voorlopig Bewijs van Lidmaatschap.
• Het onderste deel fungeert als aanvraag definitief lidmaatschap en
moet naar de Sportvisunie gestuurd worden.
• Na ontvangst van het formulier wordt de definitieve VISpas binnen
veertien werkdagen toegezonden.
MeeVIStoestemming
De MeeVIStoestemming is een schriftelijke toestemming waarmee één
persoon gratis één dag mag meevissen met een VISpashouder onder
dezelfde voorwaarden als die VISpashouder. Daarnaast gelden er voor
degene met een MeeVIStoestemming de volgende aanvullende voorwaarden:
• Uitsluitend geldig in alle landelijk gedeelde wateren, die zijn opgenomen
in de Gezamenlijke Lijst van Nederlandse VISwateren.
• Alle vis moet direct levend en onbeschadigd in hetzelfde water te
worden teruggezet.
• Er mag alleen worden gevist tussen 1 uur voor zonsopkomst en 2 uur
na zonsondergang met maximaal 2 hengels.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 12
De MeeVIStoestemming is beschikbaar via mijnsportvisserij.nl en
vormt, in combinatie met de VISplanner een geldige schriftelijke toestemming.
Dag en weektoestemmingen
Naast de MeeVIStoestemming, waarmee VISpashouders jaarlijks drie
personen één dag mogen laten meevissen, bestaan er ook dag- en
weektoestemmingen. Deze toestemmingen zijn bedoeld om groepen
beginnende sportvissers op een laagdrempelige manier kennis te laten
maken met de hengelsport.
Hengelsportverenigingen kunnen een dag- of weektoestemming uitgeven
voor hun eigen viswateren. Met deze schriftelijke toestemming mogen
sportvissers vissen onder de voorwaarden die door de betreffende
vereniging zijn vastgesteld. In dit geval is een VISpas of Kleine VISpas niet
vereist. Daarnaast geeft de Sportvisunie ook dagtoestemming uit die via
de website van de Sportvisunie zijn te bestellen. Met deze schriftelijke
toestemming mogen sportvissers, volgens de daarin opgenomen voorwaarden,
vissen op wateren van de Sportvisunie.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 13
Let op: Niet alle hengelsportverenigingen bieden dag- of weektoestemmingen
aan. Het is daarom raadzaam voor sportvissers om vooraf
contact op te nemen met de betreffende vereniging om te verifiëren of
deze mogelijkheid wordt aangeboden.
(Aanvullende) Derde Hengeltoestemming en
Nachtvistoestemming
In Nederland mag in een aantal wateren het hele jaar door ’s nachts
worden gevist. Hiervoor is, naast de VISpas, De landelijke NachtVIStoestemming
vereist. Wil je met drie hengels vissen, dan is bovendien in de
meeste gevallen de Derde Hengeltoestemming vereist.
VISpashouders mogen over het algemeen met maximaal twee hengels
vissen. Voor het gebruik van een derde hengel is dus doorgaans een
aanvullende toestemming van de visrechthebbende vereist.
Op wateren die zijn opgenomen in de Gezamenlijke Lijst van Nederlandse
VISwateren of worden weergegeven in de VISplanner, is het gebruik van
een derde hengel uitsluitend toegestaan als het betreffende water is gemarkeerd
met het daarvoor geldende symbool én de sportvisser beschikt
over de landelijke Derde Hengeltoestemming.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 14
Deze toestemming is een hologramsticker met het derde-hengel-
symbool en jaartal dat op de achterzijde van de VISpas geplakt dient
te worden. De Derde Hengeltoestemming is het gehele jaar geldig en
strikt persoonsgebonden.
Ook de NachtVIStoestemming bestaat uit een hologramsticker die op de
achterzijde van de VISpas moet worden geplakt. In geval een sportvisser
zowel een NachtVIStoestemming als een Derde Hengeltoestemmingen
heeft aangeschaft krijgt hij een combinatiehologramsticker. Nachtvissen
is toegestaan in alle wateren met het symbool in de Gezamenlijke Lijst
van Nederlandse VISwateren en/of de VISplanner(app). Onder ‘nachtvissen’
wordt verstaan: het vissen van twee uur na zonsondergang tot één
uur voor zonsopkomst.
Let op: hengelsportverenigingen blijven zelf bevoegd om te bepalen of
en onder welke voorwaarden er ’s-Nachts of met drie hengels gevist
mag worden. Dat betekent dat er lokaal misschien helemaal niet met
drie hengels gevist mag worden of dat alle leden van de vereniging ook
automatisch mogen nachtvissen op hun viswater.
Let op: ook in natuurgebieden en recreatieterreinen kunnen afwijkende
regels gelden!
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 15
5. RELEVANTE WET- EN REGELGEVING
Naast het controleren van de juistheid van de schriftelijke toestemmingen
is het voor controleurs van groot belang om te beschikken over kennis van
de relevante wet- en regelgeving binnen de sportvisserij. Een volledige
controle omvat namelijk niet alleen het vaststellen of iemand mag vissen,
maar ook of dit gebeurt volgens de geldende regels, voorwaarden en
gedragsregels.
In dit onderdeel van de gids worden de belangrijkste wettelijke bepalingen
en voorschriften toegelicht, waaronder de relevante bepalingen uit de
Visserijwet 1963 en aanvullende regelgeving. Deze kennis stelt de controleur
in staat om de controle zorgvuldig en correct uit te voeren en de
sportvisser- waar nodig- te wijzen op deze wet- en regelgeving.
5.1 Basisbegrippen uit de Visserijwet 1963
Artikel 1 van de Visserijwet definieert de begrippen vis, vissen en de
door sportvissers gebruikte vistuigen hengel en peur:
Vis
Onder “vis” wordt verstaan:
a. Vissen van door de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
aangewezen soorten, inclusief delen van deze vissen;
b. Schaal- en schelpdieren van aangewezen soorten, inclusief delen van
deze dieren, alsmede zeesterren en zee- of koraalmos;
c. Kuit en broed van de onder a bedoelde vissen;
d. Broed en zaad van de onder b bedoelde schaal- en schelpdieren.
Toelichting: Niet in de regeling opgenomen vissoorten zijn geen vis in de
zin van de Visserijwet 1963.
Vissen
Onder “vissen” wordt verstaan:
a. Het te water brengen, te water hebben, lichten of ophalen van vistuigen,
alsmede elke andere poging om vis uit het water te bemachtigen;
b. Het uitzetten en uitzaaien van vis zoals hierboven omschreven.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 16
Hengel
Een “hengel” is een vistuig dat bestaat uit:
• Een roede (al dan niet met opwindmechanisme),
• Een lijn of snoer (al dan niet met dobbers),
• En maximaal drie haken (een-, twee- of drietandig).
Peur
Een “peur” is een vistuig dat bestaat uit:
• Een lijn of snoer (al dan niet verbonden aan een roede),
• Zonder haak of haken,
• Waaraan een hoeveelheid wormen is bevestigd.
5.2 Wettelijke bescherming vissoorten
Gesloten tijd aassoorten
Op grond van artikel 6 van het Reglement voor de binnenvisserij 1985, in
samenhang met de Visserijwet 1963 en artikel 61 van de Uitvoeringsregeling
visserij, geldt er jaarlijks een wettelijke gesloten tijd voor het gebruik
van bepaalde aassoorten in het Nederlandse binnenwater.
In het tijdvak van 1 april tot de laatste zaterdag van mei is het verboden te
vissen met de hengel geaasd met:
• een stukje vis (ongeacht hoe groot)
• een dood visje
• slachtproducten
• alle soorten kunstaas, met uitzondering van kunstvliegen kleiner dan
2,5 cm.
Deze bepalingen gelden niet voor het vissen in de wateren van Walcheren,
Schouwen-Duiveland, Tholen en Noord-Beveland, in het kanaal
van Zuid-Beveland, in de Haven van Goes, in het Veerse Meer en het
Grevelingenmeer en in de met die meren in open gemeenschap staande
inhammen, kreken, spranken, killen en gaten. Voor het IJsselmeer geldt
een gesloten tijd van aassoorten van 16 maart tot 1 juli.
Gesloten Tijd voor Vissoorten
Op grond van artikel 5c van de Uitvoeringsregeling visserij, in samenhang
met artikel 2a, tweede lid van de Visserijwet 1963 en artikel 2 van het
Reglement minimummaten en gesloten tijden 1985, gelden voor diverse
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 17
vissoorten wettelijke gesloten tijden. Deze bepalingen zijn bedoeld om
kwetsbare vissoorten te beschermen tijdens de paaitijd en gelden voor
zowel sportvissers als beroepsvissers.
Voor vissoorten waarvoor een gesloten tijd geldt, is het volgende van
toepassing:
• Het is verboden deze vissoorten in de betreffende periode voorhanden
te hebben.
• Indien zij toch worden gevangen, moeten zij onmiddellijk, onbeschadigd
en levend worden teruggezet in hetzelfde water.
Overzicht Gesloten Tijd per Vissoort
Let op: voor aal/paling en karper geldt op basis van de voorwaarden bij
het gebruik van de VISpas een algehele terugzetverplichting.
* Het is toegestaan (m.u.v. het IJsselmeer) om ondermaatse baars levend
voorhanden te hebben op voorwaarde dat deze vis wordt bewaard in een
leefnet of emmer en levend wordt teruggezet in hetzelfde water.
Minimummaten voor Vissoorten
Op grond van artikel 2a van de Visserijwet 1963, in combinatie met artikel
1 van het Reglement minimummaten en gesloten tijden 1985, heeft de
Minister de bevoegdheid om minimummaten vast te stellen voor bepaalde
vissoorten. De vissoorten waarvoor een minimummaat geldt, zijn opgenomen
in artikel 5b van de Uitvoeringsregeling visserij. Deze bepalingen zijn
bedoeld om jonge vis te beschermen en overbevissing tegen te gaan.
snoek
snoekbaars en baars
barbeel, kopvoorn, winde
rivierprik
beekforel
zeeforel, zalm, elft, fint,
kwabaal, serpeling, sneep,
vlagzalm, zeeprik, meerval
1 maart tot en met de laatste zaterdag in mei
1 april tot en met de laatste zaterdag in mei
1 april tot en met 31 mei
1 november tot en met 31 januari én 1 maart
tot en met 30 april
1 oktober tot en met 31 maart
Gehele jaar gesloten
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 18
Overzicht Minimumlengtes
Vissoort Minimummaat
Baars* 22 cm.
Barbeel 30 cm.
Blauwe leng 70 cm.
Bot 20 cm.
Beekforel 25 cm.
Haring 20 cm.
Heek 27 cm.
Horsmakreel 15 cm.
Kabeljauw 35 cm.
Kopvoorn 30 cm.
Leng 63 cm.
Makreel 30 cm.
Rivierprik 20 cm.
Sardine 11 cm.
Schartong 20 cm.
Schelvis 30 cm.
Schol 27 cm.
Snoek 45 cm.
Snoekbaars 42 cm.
Tong 24 cm.
Wijting 27 cm.
Witte koolvis (pollak) 30 cm.
Zeebaars 42 cm.
Zeelt 25 cm.
Zwarte koolvis 35 cm.
Ansjovis 12 cm.
Noordzeekreeft 85 mm (kopborststuk)
Noordzeekrab 115 mm (kopborststuk)
Kopborststuk: Uiteinde staart tot uiteinde ogen(exclusief voelsprieten)
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 19
Het is toegestaan (m.u.v. het IJsselmeer) om ondermaatse baars
levend voorhanden te hebben op voorwaarde dat deze vis wordt bewaard
in een leefnet of emmer en levend wordt teruggezet in hetzelfde water.
Het aantal dode baarzen onder de minimummaat dat iemand als aas
in bezit mag hebben (m.u.v. IJsselmeer) is vastgesteld op maximaal 20
stuks.
Uitzetten van vis zonder toestemming – Visserijwet 1963
Op grond van artikel 17 lid 1 van de Visserijwet 1963 is het verboden om
vis uit te zetten in water waarop een ander het visrecht heeft, tenzij men
beschikt over een schriftelijke toestemming van de visrechthebbende.
Dit verbod geldt voor zowel:
• aangewezen vissoorten als bedoeld in artikel 1 lid 2 van de Visserijwet,
én
• niet-aangewezen soorten vis, schaal- en schelpdieren, kuit, broed en
zaad.
Wettelijke terugzetplicht beschermde vissoorten onder de
Omgevingswet
Op grond van artikel 11.46 en 11.54 van het Besluit activiteiten leefomgeving
(Bal), behorend bij de Omgevingswet, is het verboden om zonder
vergunning opzettelijk de volgende vissen te vangen verstoren of doden:
Europese steur, beekdonderpad, beekprik, elrits, gestippelde alver, grote
modderkruiper, houting, kwabaal, aal/paling, zalm, zeeforel, zeeprik,
Europese meerval, fint, elft, beekforel, Deense houting, serpeling, sneep
en vlagzalm.
Bij vangst moeten deze vissen onmiddellijk, onbeschadigd en levend
worden teruggezet in hetzelfde water. Deze verplichting is gericht op het
behoud van kwetsbare en zeldzame vissoorten en vloeit voort uit zowel
nationale als internationale beschermingsregimes.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 20
Verbod op het gebruik van levend aas – Wet dieren
Op grond van artikel 1.18 van het Besluit houders van dieren, voortvloeiend
uit de Wet dieren, is het verboden om levende gewervelde dieren als aas
te gebruiken bij de binnen- en kustvisserij.
Dit verbod geldt voor:
• Levende vissen
• Amfibieën
• Reptielen
• Vogels of zoogdieren.
Vissen met levende maden, wormen, muggenlarven e.d. is wel toegestaan.
Visstroperij – Wet op de economische delicten
Hoewel visstroperij geen afzonderlijk strafbaar feit is onder de Visserijwet
1963, wordt het juridisch gekwalificeerd als illegale visserij met het oogmerk
om vis mee te nemen. Dit gedrag is strafbaar gesteld op grond van
de Wet op de economische delicten (WED) en verschillende artikelen van
de Visserijwet, afhankelijk van de gedraging. Overtreding van visserijregels
met economisch oogmerk, zoals het illegaal onttrekken van vis aan
viswateren, kan leiden tot strafrechtelijke vervolging.
Melden van visstroperij en illegale visserij
Sportvissers spelen een cruciale rol in het signaleren van visstroperij.
Verdachte situaties op of nabij het water kunnen 24/7 gemeld
worden via het landelijke meldpunt:
Urgente of strafbare situaties kunnen ook gemeld worden bij:
Politie: 0900-8844
Levensbedreigende situaties: bel direct 112
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 21
5.3 Overige wetgeving
Nachtvissen – Artikel 7 Reglement voor de binnenvisserij 1985
Nachtvissen is in beginsel toegestaan op de meeste binnenwateren,
behalve op wateren die door de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
zijn uitgesloten van nachtvisserij. Deze uitzonderingen zijn
opgenomen in Bijlage 2 van de Uitvoeringsregeling Visserij.
Onder nachtvissen wordt verstaan: het vissen vanaf twee uur na zonsondergang
tot één uur vóór zonsopkomst.
Let op: In natuurgebieden en op recreatieterreinen kunnen aanvullende of
afwijkende regels gelden. De sportvisser dient altijd de lokale bepalingen
en voorwaarden van de visrechthebbende te raadplegen.
Gebruik van beroepsvistuigen – Artikel 7a Reglement voor de
binnenvisserij 1985
Het vissen met beroepsvistuigen (alle andere toegestane vistuigen dan
de peur, hengel en schepnet) is uitsluitend toegestaan indien aan drie
voorwaarden wordt voldaan:
1. De visser beschikt over het visrecht of een schriftelijke toestemming
van de visrechthebbende;
2. Er wordt voldaan aan de voorwaarden van de Minister van Economische
Zaken zoals vastgelegd in artikel 7a van het Reglement voor de
binnenvisserij;
3. De visserij vindt plaats op minimaal 250 hectare viswater én levert een
bruto jaaromzet van ten minste € 8.500 op.
Deze regeling is bedoeld om het gebruik van beroepsvistuigen te beperken
tot daadwerkelijke beroepsmatige visserij.
Ontheffing van deze voorwaarden is mogelijk voor organisaties die
beroepsvistuigen inzetten voor wetenschappelijk onderzoek of monitoring
van viswateren. Hiervoor dient een gemotiveerd verzoek te worden
ingediend bij de bevoegde instantie.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 22
Voorhanden hebben van een verboden vistuig- artikel 10 van het
Reglement voor de binnenvisserij 1985
Op grond van artikel 10 van het Reglement voor de binnenvisserij 1985 is
het verboden om op of in de nabijheid van enig binnenwater één of meer
vistuigen voorhanden te hebben indien:
1. het gebruik daarvan in het betrokken water bij of krachtens de artikelen
2 tot en met 9 van dit reglement verboden is;
2. men niet bevoegd (geen beroepsvisser) is om daarmee te vissen; of
3. men niet gerechtigd (geen benodigde toestemming) is om daarmee in
het betreffende water te vissen.
Artikel 10 van het Reglement voor de binnenvisserij 1985 is gebaseerd op
artikel 16, eerste lid, van de Visserijwet 1963. Het overtreden van regels
die hieruit voortkomen, is strafbaar volgens artikel 1a, onderdeel 30, van
de Wet op de economische delicten.
Uitzondering
Volgens het tweede lid van artikel 10 van het Reglement voor de binnenvisserij
1985 geldt het verbod niet indien het vistuig zodanig is verpakt of
zich in een zodanige toestand bevindt dat direct gebruik daarvan niet mogelijk
is. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een hengel is opgeborgen
in een beschermende hoes of wanneer de haak ontbreekt. In dat laatste
geval is er ook geen sprake meer van een “hengel” in de zin van artikel 1
van de Visserijwet 1963.
Gebruik van een katapult bij het voeren
Het gebruik van een katapult voor het voeren van vis is in Nederland niet
expliciet geregeld in de Visserijwet 1963 of de bijbehorende uitvoeringsregelingen.
Echter, het gebruik van een katapult kan onder omstandigheden
in strijd zijn met de Wet wapens en munitie. Afhankelijk van het type en de
kracht van de katapult.
Een katapult valt onder Categorie I van de Wet wapens en munitie wanneer
deze:
• geschikt is om projectielen af te schieten met gevaar voor personen of
goederen, en
• niet duidelijk herkenbaar is als speelgoed.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 23
Volgens artikel 2, eerste lid, onder 6°, van de Wet wapens en munitie zijn
katapulten die krachtig genoeg zijn om bijvoorbeeld knikkers, bouten of
metalen kogels af te schieten, verboden wapens. Het bezit, dragen of
gebruiken van dergelijke katapulten is strafbaar en kan leiden tot inbeslagname
en vervolging.
Speelgoedkatapulten zijn niet verboden, mits:
• ze duidelijk als speelgoed herkenbaar zijn;
• ze geen gevaar opleveren voor de openbare orde of veiligheid.
5.4 Sportvisserij in visserijzone, kustwateren en zeegebied
Sportvissers vissen ook in zee en daar gelden andere regels dan in de
binnenwateren. Over het algemeen geldt dat de regels voor de zeesportvisserij
eenvoudiger zijn. Belangrijk is te weten dat in de Visserijwet 1963
drie verschillende zeevisgebieden worden onderscheiden: ‘visserijzone’,
‘kustwateren’ en ‘zeegebied’. Er gelden in deze gebieden verschillende
regels. In de visserijzone, de kustwateren en het zeegebied heb je voor
het vissen met hengels geen toestemming van de visrechthebbende of
een vergunning nodig.
Kustwateren
Tot de kustwateren behoren: de Waddenzee, het Nederlandse deel van
Dollard en Eems, de Maasmond, de Nieuwe Waterweg tot de lijn van het
oostelijke havenhoofd van Maassluis naar het groene geleidelicht no.
14, het Calandkanaal en open havens tot de meest zeewaarts gelegen
waterkering, het Beerkanaal met open havens, het Zeegat van Goeree,
het Brouwerhavensegat, de Oosterschelde en de Westerschelde, de hieraan
gelegen open havens en de met al deze wateren in open verbinding
staande wateren inclusief het kanaal door Zuid-Beveland.
NB: De zee langs de Noord- en Zuid-Hollandse stranden en boven
de Waddeneilanden
noemen we vrijwel altijd kust, maar is volgens de
Visserijwet geen ‘kustwater’. In de kustwateren geldt de beperking van
(maximaal) twee hengels met maximaal drie haken per hengel.
Zeegebied
Met het zeegebied worden, in tegenstelling tot wat men zou denken,
slechts enkele beperkte wateroppervlakten bedoeld: de havens van
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 24
IJmuiden (incl. binnenzijde pieren) en de toeleidingskanalen naar het
Noordzeekanaal, het Uitwateringskanaal te Katwijk en de havens van
Scheveningen tot de meest zeewaarts gelegen waterkeringen. In het
Zeegebied mag met maximaal drie haken aan een hengel worden gevist.
Visserijzone
Met de visserijzone wordt de Noordzee langs de Nederlandse kust, aansluitend
op het zeegebied en de kustwateren, aangeduid. De visserijzone
is eigenlijk wat in de volksmond ‘zee’ wordt genoemd. In de visserijzone
gelden geen restricties wat betreft het aantal hengels en haken waarmee
je vist.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 25
Visserijzone, kustwateren en zeegebied
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 26
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 27
Minimummaten zeevissoorten en bag limit
Voor de zeevisserij gelden dezelfde minimummaten als voor de visserij
in de binnenwateren. Voor kabeljauw geldt dat je maximaal 25 vissen of
20 kg in bezit mag hebben. Aangezien de regels wat betreft de zeebaars
Europees geregeld worden en soms meerdere keren per jaar wijzigen kun
je de recentste regels het best op rvo.nl/onderwerpen/zeebaars
raadplegen. Het is overigens verboden om zeebaars, kabeljauw en andere
vissoorten waar een minimummaat voor geldt aan het water bij zich te
hebben, die ontdaan zijn van de kop of gefileerd zijn, waardoor de lengte
en soort niet meer te controleren valt.
Voor aal/paling, zalm, zeeforel, houting, Europese steur, zeeprik, fint
en elft geldt een terugzetplicht!
Voor sportvissers op zee geldt een aparte gedragscode, te
vinden via: sportvisunie.nl
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 28
6. ALGEMENE VOORWAARDEN
Vissen is niet zomaar voor iedereen toegestaan. Wie wil vissen in Nederlands
binnenwater dient -zoals eerder uiteengezet is- in de meeste
gevallen te beschikken over een schriftelijke toestemming van de visrechthebbende.
De (digitale) VISpas vormt samen met de Gezamenlijke
Lijst van Nederlandse VISwateren of de VISplanner (app) de benodigde
schriftelijke toestemming. De uitgever van de schriftelijke toestemming en
de visrechthebbende kunnen bepalen onder welke voorwaarden er gevist
mag worden. De houder van de VISpas dient zich bij het vissen te houden
aan de hierna genoemde voorwaarden en de wettelijke regels. Het niet in
acht nemen van de voorwaarden en wettelijke regels betekent dat men
wordt geacht zonder schriftelijke toestemming (vergunning) te vissen en
in overtreding is op de Visserijwet 1963. Daarnaast is het van belang dat
de houder van de VISpas goed de lokale voorwaarden raadpleegt, omdat
deze aanvullende of andere verplichtingen kunnen bevatten.
Voor controleurs is het daarom essentieel om niet alleen de wet te
kennen, maar ook de geldende voorwaarden te kunnen raadplegen.
Deze voorwaarden kunnen per water verschillen en bevatten bepalingen
over onder andere het meenemen van vis, nachtvissen, het vissen met
meer dan twee hengels en het gebruik van schuilmiddelen. Hieronder
worden de voorwaarden in het blauw aangegeven met een toelichting in
het groen. De toelichting kan gebruikt worden door de controleur om de
voorwaarden te verduidelijken en de achterliggende reden om tot deze
regel te komen toe te lichten.
Algemeen
1. De sportvisser (houder van de VISpas of andere geldige toestemming)
dient op de hoogte te zijn van de voorwaarden en regels die gelden
bij het uitoefenen van de visserij. Bij overtreding van de betreffende
voorwaarden of regelgeving wordt de visser geacht te hebben gevist
zonder geldige schriftelijke toestemming.
Op grond van artikel 21 Visserijwet dient de sportvisser in de meeste
gevallen te beschikken over een schriftelijke toestemming van de
visrechthebbende om te mogen vissen. In de schriftelijke toestemming
moet ook aangegeven worden onder welke voorwaarden gevist mag
worden. Vist een sportvisser buiten deze voorwaarden om, dan heeft
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 29
hij dus niet de juiste schriftelijke toestemming om te vissen zoals hij
vist. Hij wort dan geacht zonder schriftelijke toestemming te vissen.
Om die reden is het altijd van belang om goed op de hoogte te zijn van
de regels en voorwaarden.
2. De sportvisser dient zijn VISpas met Gezamenlijke Lijst van Nederlandse
VISwateren of de VISplanner(app) of andere geldige toestemming
bij zich te hebben tijdens het vissen. Toestemmingen of onderdelen
hiervan zoals de VISplanner(app) die digitaal ontvangen zijn, mogen
digitaal getoond worden. Fysiek ontvangen documenten moeten bij
een controle ook fysiek door de sportvisser getoond worden. Deze
documenten moeten volledig en naar waarheid worden ingevuld.
Wettelijk is bepaald dat een schriftelijke toestemming altijd fysiek moet
kunnen worden getoond door de sportvisser, tenzij de visrechthebbende
de toestemming (gedeeltelijk) digitaal aan de sportvisser ter
beschikking heeft gesteld.
Vistuig en aas
Een VISpas geeft jou toestemming om met de hengel en bepaalde aassoorten
te vissen. Let op het aantal hengels dat je mag gebruiken en de
soorten aas die zijn toegestaan.
3. De houder van een geldige VISpas mag, tenzij anders aangegeven,
vissen met maximaal twee hengels (welke ten hoogste mogen zijn
voorzien van drie stuks één-, twee- of drietandige haken). Deze hengels
mogen uitsluitend zijn beaasd met wettelijk toegestane aassoorten.
Het gebruik van een schepnet is slechts toegestaan om met de hengel
gehaakte vissen te scheppen en eventueel daarna terug te zetten. Het
gebruik van andere vistuigen is niet toegestaan. De houder van een
geldige VISpas mag naast het maximaal aantal toegestane hengels,
drie topsets voor gebruik gereed hebben.
Het aantal hengels is begrensd om overbevissing te voorkomen.
Bovendien wordt hiermee gewaarborgd dat er voldoende ruimte is
aan de waterkant voor meerdere vissers en dat niet één visser een
bepaald water volledig kan afdekken. De Visserijwet verbiedt het
gebruik van een schepnet voor sportvissers als vistuig om direct mee
te vissen. Het schepnet mag wel gebruikt worden om vis te landen of
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 30
terug te zetten. Bovendien is het voor sportvissers uitsluitend toegestaan
de hengel te gebruiken. Andere vistuigen zijn voorbehouden aan
geregistreerd beroepsvissers.
Na wijziging van de voorwaarden is het ook toegestaan om naast
de gebruikte hengels, verschillende topsets gereed te hebben. Veel
witvissers gebruiken verschillende topsets tijdens een vissessie en om
snel te kunnen wisselen is het praktisch om deze gereed te hebben
naast de gebruikte hengels. Volgens de Visserijwet wordt een topset
ook als hengel aangemerkt. Door deze voorwaarde kan een houder
van een VISpas met één hengel vissen en in totaal vier topsets (één
hengel en dus drie topsets) bij zich gereed hebben. In geval van een
geldige Derde Hengeltoestemming of andere geldige mogelijkheid om
met drie hengels te vissen mag de sportvisser met één hengel vissen
en vijf topsets gereed hebben.
4. In wateren waar achter staat mag men, indien men in het bezit is
van de Derde Hengeltoestemming, met drie hengels vissen. De Derde
Hengeltoestemming dient achter op een geldige VISpas te worden
geplakt.
5. Bij het vissen met twee of meer hengels is het niet toegestaan de
afstand tussen de buitenste hengels meer dan 10 meter te laten
bedragen. Houd rekening met anderen door niet te ver weg en zoveel
mogelijk haaks uit de oever te vissen.
Met deze regel wordt voorkomen dat een enkele sportvissers een
groot deel van de waterkant “reserveert”. Bovendien is het moeilijker
om de hengels goed in de gaten te houden als deze ver uit elkaar
staan. Zeker in situaties met veel scheepvaart of gretige watervogels,
kan dit tot onwenselijke situaties leiden.
6. Het is niet toegestaan om een beaasde hengel onbeheerd te laten of
zodanig te vissen dat het aannemelijk is dat (water)vogels of andere
dieren dan vissen het aas kunnen grijpen.
Bij het onbeheerd laten van beaasde hengels bestaat de kans dat een
vis of ander dier het grijpt en visser hier te laat op reageert. Bovendien
kan dit voor overlast en schade zorgen bij andere gebruikers. Ook
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 31
maakt een onbeheerde hengel controle lastig. Er is sprake van een
onbeheerde hengel als de visser de hengel niet goed kan waarnemen
en niet snel kan ingrijpen. Het verschilt per manier van vissen en de
locatie wat toelaatbaar is. Bij het vissen met vrijloopsystemen met
beetverklikker kan een afstand van 25 meter acceptabel zijn, maar dat
is het niet als er een hengel met een drijvende broodkorst in een druk
stadswater wordt neergelegd. Het is niet volledig uit te sluiten dat een
watervogel een keer het aas grijpt, maar er zijn wel situaties waarin de
kans groot is dat dit gebeurt. Denk bijvoorbeeld aan het vissen met
een drijvende broodkorst vlakbij een groep eenden.
7. Het is tijdens de gesloten tijd voor aassoorten (1 april tot laatste
zaterdag van mei) niet toegestaan om zo te vissen dat de vangst van
snoekbaars aannemelijk is. Denk hierbij aan het actief vissen met een
dropshotmontage of een jigkop beaasd met wormen.
De meeste sportvissers zijn bekend met de wettelijke gesloten tijd
voor kunstaas. Deze gesloten tijd is ingegeven door de bescherming
van de snoekbaars en andere roofvis waaronder baars en snoek. Deze
vissen moeten niet alleen worden teruggezet, maar het is nadrukkelijk
de bedoeling dat ze niet worden gevangen. Met name de snoekbaars
is kwetsbaar, omdat deze nesten maakt en beschermt tegen
rovers zoals grondels en kreeften. De afgelopen jaren zijn er gevallen
geweest waarin bepaalde montages werden gebruikt waarmee geprobeerd
werd de gesloten tijd te omzeilen en zo toch snoekbaars te
vangen. Dit is onwenselijk, omdat de bescherming die wordt geboden
wordt ondermijnd. Bovenstaande bepaling verbiedt dergelijke montages.
Het vissen op meerval met een bundel wormen is wel toegestaan
en valt niet onder dit verbod. Hetzelfde geldt voor de (statische)
visserij op witvis.
8. Het is niet toegestaan om gekleurde levende organismen zoals, rode
maden en fluorescerende wormen, voor handen te hebben tijdens het
vissen.
Het gebeurt regelmatig dat maden en wormen worden gekleurd met
de stof soedanrood. Dit is een zeer giftige stof. Het is aan de waterkant
echter niet te onderscheiden van andere niet-giftige stoffen. Ook
bij andere stoffen is het vaak niet duidelijk waarmee deze gekleurd zijn
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 32
en wat de effecten zijn op de vis en de omgeving. Daarom wordt het
kleuren van levende organismen volledig verboden.
Toegang
Toegang tot het viswater is nodig om te kunnen vissen, maar let erop dat
je niet altijd overal mag komen om ergens te vissen.
9. De houder van de VISpas is verantwoordelijk voor het vissen op de
juiste plaats. Ergens mogen vissen, betekent niet altijd dat het viswater
ook vanaf de gehele oever bevist mag worden.
• Openbare oevers mogen betreden worden om het viswater te
bereiken.
• Oevers en terreinen afgesloten door middel van bijvoorbeeld een
heg of hek mogen alleen betreden worden met toestemming van
de eigenaar of rechthebbende of als er looprecht is vergeven.
Veel sportvissers denken dat zij op iedere manier bij het water mogen
komen als zij ergens willen vissen. Dat is niet het geval. Soms kan
een viswater alleen bereikt worden met een boot of alleen vanaf een
openbare oever. Sportvissers die toch andermans eigendom betreden
zonder toestemming of looprecht zorgen vaak voor problemen die
kunnen leiden tot beperkingen van het visrecht. Een oever is openbaar
als deze niet is afgesloten met een hek, heg, sloot of bord. Ook als de
eigenaar van het terrein aangeeft dat men niet welkom is, is betreden
niet toegestaan. Een uitzondering geldt voor situaties waarin ook
looprecht is verhuurd. Dan mogen terreinen ondanks afsluitingen wel
betreden worden.
10. Voorschriften bij het betreden van gronden op onder meer toegangsborden
moeten worden nageleefd. Aanwijzingen van de eigenaar of
rechthebbende moeten worden gevolgd.
Zie bovenstaande toelichting.
11. Men dient schade aan beplantingen en gewassen te allen tijde te voorkomen
en rekening te houden met (loslopend) vee.
Er zijn situaties dat men langs of over landbouwgrond moet lopen om
bij het viswater te geraken. Zorg dan dat men zo min mogelijk over
akkers of weidegrond loopt en dat dieren zoals koeien en schapen niet
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 33
worden verstoord of bij visspullen kunnen komen. Houd honden aan
de lijn in dat soort situaties.
12. Het gebruik van een bellyboat bij het vissen is niet toegestaan op
plaatsen waar grote beroepsvaart hinder kan ondervinden. Dit betekent
dat het in ieder geval niet is toegestaan om te vissen vanuit een
bellyboat binnen de vaargeul van de hoofdtransportassen, zoals de
Waal.
Zowel de politie als Rijkswaterstaat hanteren sinds kort strenge richtlijnen
met betrekking tot bellyboats na een reeks incidenten. Zij zullen
over gaan tot het geven van bekeuringen als bellyboats het scheepvaartverkeer
hinderen en als zij op plaatsen komen waar de beroepsvaart
hinder kan ondervinden. Om deze reden is het niet toegestaan
om met de bellyboat te vissen binnen de vaargeul van de wateren die
aangemerkt zijn als VIC en VIB op de vaarwegenkaart van Rijkswaterstaat
(Vaarwegen en objecten | Rijkswaterstaat). Ook op andere
wateren met veel beroepsscheepvaart zoals de Lek en IJssel raden wij
aan om met de bellyboat buiten de vaargeul te blijven in verband met
drukke beroepsvaart.
Vis
Sommige sportvissers willen hun vangst tijdelijk bewaren of behouden
voor bijvoorbeeld consumptie. Let erop dat dit alleen onder bepaalde
voorwaarden is toegestaan.
13. De houder van de VISpas dient (gevangen) vis met de grootste zorg te
behandelen. De gedragsregels omgaan met vis zijn hierbij leidend.
Deze bepaling is opgenomen om dierenwelzijn te garanderen. Zorg
ervoor dat je als visser over het juiste materiaal beschikt om een vis
goed te kunnen landen en onthaken. Vermijd onnodige handelingen
met de vis en houd rekening met omstandigheden zoals warmte.
14. Gevangen vis mag alleen behouden worden of voor handen zijn als zij:
• Bestemd is voor eigen consumptie.
• Bedoeld is voor het gebruik als aasvis.
• Tijdelijk bewaard wordt op een correcte wijze in een leefnet of
ander geschikt bewaarmiddel.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 34
Het verkopen van gevangen vis is niet toegestaan.
Het uitgangspunt is dat vis wordt teruggezet na de vangst. Er zijn drie
uitzonderingen mogelijk die in onderstaande voorwaarden worden
uitgewerkt.
15. De vissoorten paling (aal), karper, graskarper en alle wettelijk
beschermde soorten dienen direct (eventueel na het maken van een
foto) onbeschadigd in hetzelfde water te worden teruggezet.
Naast de wettelijk beschermde vissen moeten de paling, karper en
graskarper altijd teruggezet worden. Het is toegestaan om een foto te
maken van vissen die teruggezet moeten worden zolang dat niet ten
koste van de gezondheid van de vis gaat. Karper en graskarper mogen
kort in een sling of bewaarzak bewaard worden voor het maken
van een foto. Het is niet de bedoeling om deze vissen uren te bewaren
om een foto te maken met beter licht. De reden hiervoor is enerzijds
het welzijn van de vis en anderzijds om te zorgen dat handhaving
makkelijk is. Als het wel toegestaan zou zijn om karper langer te bewaren
is het ook makkelijker om deze vervolgens illegaal mee te nemen.
Nu kan er al gehandhaafd worden op het voorhanden hebben van de
vis.
16. Indien wordt voldaan aan de wettelijke regels (zie pagina..) mogen
maximaal 15 vissen voor handen zijn of behouden worden, waarvan
maximaal 5 vissen groter dan 25cm mogen zijn. Het is toegestaan
meer vissen tijdelijk levend te bewaren als wordt voldaan aan voorwaarde
18.
Bij het behouden van vissen gelden de volgende aanvullende beperkingen:
• maximaal 1 snoek tussen de 45 en 80 cm;
• maximaal 2 snoekbaarzen tussen de 42 en 70 cm;
• maximaal 3 baarzen tussen de 22 en 45 cm.
Voorheen was het toegestaan om 10 vissen groter dan 15cm mee te
nemen. Wij merken dat er groepen vissers zijn die vissen om grote
hoeveelheden vis mee te nemen. Het was lastig om hierop te handhaven,
omdat deze vissen wel bewaard mochten worden. Om deze
reden is het nu verboden om vissen voorhanden te hebben in plaats
van mee te nemen. Wij zien te weinig meerwaarde in het meenemen
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 35
van grote hoeveelheden vis voor consumptie en beperken het aantal
vissen boven de 25cm dat behouden mag worden tot 5. Ook willen wij
graag kapitale vissen beschermen. Om deze reden is er voor gekozen
om naast de wettelijke minimummaat een maximummaat in te voeren
voor de roofvissoorten snoek, snoekbaars en baars. Onder de oude
voorwaarden zou het bijvoorbeeld toegestaan zijn om 10 baarzen
tussen de 45 en 50cm te behouden en dat vinden wij onwenselijk.
Snoek mocht voorheen in de gebieden van drie federaties worden
behouden. Wij willen deze mogelijkheid toe blijven staan. Nadrukkelijk
geven we hengelsportverenigingen mee dat zij het meenemen van
snoek op hun eigen wateren kunnen beperken. Met deze beperkingen
blijft het mogelijk om vis mee te nemen voor consumptie, maar beperken
we ook de mogelijkheid om erg veel of erg grote vis mee te nemen
om zo de sportvisserij duurzaam mogelijk te blijven maken.
17. Vissen bestemd voor consumptie dienen direct na vangst gedood te
worden met een krachtige tik op de kop en dienen in de directe omgeving
van de visser bewaard te worden.
Vissen bedoeld voor het gebruik als aasvis mogen levend bewaard
worden, mits zij voldoende zuurstof en zwemruimte hebben. Aasvissen
dienen voor gebruik te worden gedood met een krachtige
tik op de kop. Zet overgebleven levende aasvissen in het water van
herkomst terug.
Met deze voorwaarde wordt gezorgd dat vissen die als consumptie
worden meegenomen direct, netjes worden gedood en dat duidelijk
is hoeveel vis er mee gaat. De belangrijkste gedragsregels voor het
bewaren van aasvis zijn ook in deze voorwaarde opgenomen.
18. Het tijdelijk bewaren van vis in een leefnet of ander bewaarmiddel is
alleen toegestaan als:
• het leefnet of andere bewaarmiddel gebruikt wordt van zonsopkomst
tot zonsondergang;
• het leefnet van zacht, knooploos materiaal is gemaakt met een
maaswijdte van maximaal 6mm;
• de lengte van het leefnet minstens 2,5 meter bedraagt met een
minimale diameter van 40 cm;
• het leefnet zoveel mogelijk horizontaal in het water ligt en zich voor
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 36
minstens drie kwart onder water bevindt;
• factoren zoals stroming en golfslag geen nadelige invloed hebben
op de vis;
• vis voldoende ruimte heeft om te kunnen zwemmen en over voldoende
zuurstof beschikt;
• gewonde of verzwakte vis uit het leefnet of ander bewaarmiddel
wordt gelaten of gehouden;
• de bewaarde vis levend in hetzelfde water wordt teruggezet.
Levende vis groter dan 30cm mag niet in een ander bewaarmiddel dan
een leefnet, bewaarzak of sling bewaard worden.
Op aanwijzing van een opsporingsambtenaar (zoals boa) of controleur
dient de vis direct uit het leefnet of ander bewaarmiddel in hetzelfde
water te worden teruggezet.
Vanuit onder meer politie en andere opsporingsambtenaren is de
laatste jaren veel kritiek gekomen op de manier waarop en waarvoor
bewaarmiddelen zoals het leefnet gebruikt werden. Vaak werden
hierin (te) veel vissen levend bewaard die uiteindelijk voor consumptie
werden meegenomen. Hierdoor kon er ook meer vis dan toegestaan
worden meegenomen en vissen die eigenlijk terug zouden moeten
worden gezet zoals karper. Om deze reden zagen we ook dat verschillende
hengelsportverenigingen het gebruik van het leefnet aan
banden legden. Om het gebruik van het leefnet wel toe te staan, maar
misstanden te voorkomen is gekozen om het gebruik van het leefnet
en andere bewaarmiddelen zoals emmers, bakken en bewaarzakken
strenger te reguleren. Hierbij is vooral aansluiting gezocht bij de
bestaande gedragsregels voor het gebruik van het leefnet.
Bij wedstrijden kan worden afgeweken van bijvoorbeeld de beperking
dat het leefnet of bewaarmiddel niet gebruikt mag worden van zonsondergang
tot zonsopkomst via de wedstrijdtoestemming.
Controle
De Sportvisunie en aangesloten hengelsportverenigingen zetten in op het
controleren van sportsportvissers en tegengaan van misstanden aan de
waterkant. Om controles soepel te laten verlopen is het van belang dat
sportsportvissers verplicht meewerken aan de volgende punten:
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 37
19. De houder van de VISpas dient mee te werken bij controles door opsporingsambtenaren
en controleurs. Aanwijzingen en bevelen dienen
te worden opgevolgd.
Deze bepaling is van belang, omdat met name controleurs hiermee
beter hun controle uit kunnen voeren. Soms is het ook noodzakelijk
dat sportvissers gemaand worden om op een andere manier of
andere plek te vissen en hierdoor dienen ze daaraan te voldoen. Het
niet opvolgen van de aanwijzingen of het tegenwerken bij een controle
levert een overtreding van het tuchtreglement op.
20.Het is aan de houder van de VISpas om aan te tonen dat hij op de
juiste plaats op de juiste manier vist. Het is van belang dat de houder
van de VISpas de juiste documenten kan tonen en op de hoogte is van
de (plaatselijke) regels.
Op grond van de Visserijwet is het verboden te vissen tenzij de sportvisser
aan kan tonen dat hij wel op die plaats en op die manier mag
vissen. Dit maakt een controle eenvoudiger en legt de bewijslast bij de
sportvisser.
21. Voorwerpen die als wapen kunnen worden gebruikt zoals messen
dienen opgeborgen te zijn en mogen tijdens controle niet gebruikt of
gepakt worden.
Afgelopen jaren zijn er bij controles incidenten geweest met onder
meer messen en andere voorwerpen zoals tentstokken. Deze liggen
vaak open en bloot op de visstek en dat is niet alleen potentieel
gevaarlijk maar kan de sportvisserij ook in een slecht daglicht stellen.
Om die reden moeten onder meer messen opgeborgen zijn en mogen
deze niet gepakt of gebruikt worden tijdens een controle.
22.Controleurs en opsporingsambtenaren kunnen wanneer zij een
overtreding van de wettelijke regels, deze voorwaarden of het Tuchtreglement
constateren, de (digitale) VISpas of andere schriftelijke
toestemming van de overtreder innemen. Zij kunnen deze (digitale)
VISpas vervolgens naar de uitgevende hengelsportvereniging sturen
voor een lokale maatregel of naar de Tuchtcommissie van de Sportvisunie,
welke landelijke maatregelen op kan leggen. Het is sportsportvissers
van wie de (digitale) VISpas of andere schriftelijke toestemming is
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 38
ingenomen niet toegestaan een nieuwe (digitale) VISpas of schriftelijke
toestemming aan te vragen tot zijn zaak behandeld is.
Bij zware overtredingen mogen controleurs en opsporingsambtenaren
de VISpas of andere toestemming(en) van de overtreder innemen. Dit
gebeurt op basis van eigendom, deze voorwaarden en de bepalingen
in de statuten en het tuchtreglement. Een visser bij wie de VISpas is ingenomen
is direct in overtreding. Hij heeft recht op hoor en wederhoor
via zijn hengelsportvereniging of via de landelijke tuchtcommissie.
Nachtvissen en gebruik schuilmiddel
Nachtvissen en het gebruik van een schuilmiddel bij het vissen zijn populair
bij sportvissers, maar houd rekening met de (lokale) voorwaarden die
gelden om deze activiteiten toe te blijven staan.
23.De nachtvisperiode loopt van 2 uur na zonsondergang tot 1 uur voor
zonsopkomst. Nachtvissen is alleen toegestaan met de nadrukkelijke
toestemming van de visrechthebbende. Met de landelijke Nacht-
VIStoestemming mag in de wateren met het symbool ‘s nachts
worden gevist onder de volgende voorwaarden:
• De NachtVIStoestemming dient achter op een geldige VISpas te
worden geplakt.
• Personen van 16 jaar of jonger mogen alleen nachtvissen onder
begeleiding van een visser van 16 jaar of ouder die voorzien is van
de juiste toestemming.
• Men mag maximaal 3 x 24 uur gebruik maken van dezelfde
visstek. Indien men na deze periode een nieuwe nachtvisstek met
schuilmiddel wil betrekken, dient deze daar minimaal 1000 meter
vandaan te liggen.
• Harde geluiden, lawaai en felle lampen dienen tijdens het nachtvissen
zo veel mogelijk voorkomen te worden om hinder en overlast
te beperken.
De bestaande voorwaarden ten aanzien van het nachtvissen zijn overgenomen
en overzichtelijker in deze voorwaarde geplaatst. Het doel is
om nachtvissen toe te staan zonder overlast te veroorzaken.
24.Het gebruik van een schuilmiddel en nachtverblijf in een schuilmiddel
zijn vaak niet toegestaan op grond van de gemeentelijke algemene plaatVELDGIDS
CONTROLE VISDOCUMENTEN 39
selijke verordening. (Nacht)vissen met een schuilmiddel is wel toegestaan
aan de wateren met het symbool . Voor de andere wateren is onbekend
of (nacht)vissen met een schuilmiddel is toegestaan; voor de meest
recente informatie wordt verwezen naar de VISplanner, de Algemene
Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente waarin het water ligt of
de verordening van de terreinbeherende organisatie. Voor het (nacht)
vissen met een schuilmiddel gelden de volgende voorwaarden:
• Uitsluitend houders van een geldige VISpas (met eventueel benodigde
NachtVIStoestemming) die vissen mogen in of nabij het
schuilmiddel aanwezig zijn.
• Het schuilmiddel is slechts toegestaan in een natuurlijke groene,
bruine of andere camouflage kleur.
• Het schuilmiddel mag een maximale afmeting hebben van (lxbxh)
3.20 mtr. x 3.10 mtr x 1.80 mtr.
• Het is verplicht om bij het vissen met een schuilmiddel een schepje
of toiletemmer voor handen te hebben en te gebruiken voor het
opruimen van ontlasting.
De bestaande voorwaarden ten aanzien van het gebruik van een
schuilmiddel zijn overgenomen en in deze voorwaarde geplaatst.
Het doel is om het gebruik van een schuilmiddel bij het (nacht)vissen
mogelijk te maken zonder overlast te veroorzaken.
Beperken overlast
In een druk land zoals Nederland is beperkte ruimte. Houd daarom
rekening met omwonenden en andere gebruikers, zodat zij geen hinder of
overlast ervaren.
25.Het is niet toegestaan aan viswedstrijden deel te nemen en/of
viswedstrijden te houden/te organiseren, tenzij daarvoor schriftelijke
toestemming is verleend door de visrechthebbende. Indien langs een
water een wedstrijdparcours is of wordt uitgezet op basis van een
verleende toestemming, dien je het parcours vrij te houden dan wel vrij
te maken.
Let op: afhankelijk van het type wedstrijd en de breedte van het water
kan deze regel betrekking hebben op het gehele water alsmede
oevers aan beide zijden van het betreffende water.
Het is ook niet toegestaan om deel te nemen aan een wedstrijd of
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 40
andere vorm van visserij waarbij de gevangen vissen worden
meegenomen ter bepaling van de uitslag.
Wedstrijden zijn voor veel hengelsportverenigingen een belangrijke
activiteit. Om wedstrijden goed te laten verlopen is het van belang
dat deze aangemeld worden. Is een wedstrijd aangemeld en heeft de
visrechthebbende toestemming gegeven dan moet het parcours voor
de wedstrijd worden vrijgemaakt. Het is voor andere sportvissers niet
toegestaan om op of bij het wedstrijdparcours te vissen.
26.Het is niet toegestaan om handelingen te verrichten die leiden tot
verstoring, vernieling of beschadiging van de natuur en/of andermans
eigendommen of tot overlast voor anderen. Het stoken van open vuur
is niet toegestaan, een uitzondering geldt voor het gebruik van een
gasbarbecue/ gasstel.
Als sportvisser dien je dusdanig te gedragen dat de natuur en omgeving
zo min mogelijk last hebben van jouw activiteit. Houd hier dus
rekening mee en zaag niet zomaar bomen om of ga riet maaien om
een stek vrij te maken, zeker niet in het broedseizoen (15 maart -15
juli). Het stoken van open vuur met hout of kolen is niet toegestaan.
Als er geen beperkingen gelden mag wel een brander of bbq gebruikt
worden die gas brandt.
27. Bij het vissen dient de visplek netjes en opgeruimd te zijn, zodat
spullen niet weg waaien of achter kunnen blijven. Afval dient bewaard
te worden in een zak of bak. De houder van de VISpas draagt zorg dat
vismateriaal niet achterblijft (in de natuur).
Een van de grootste ergernissen van sportvissers en andere gebruikers
is het afval dat achterblijft op visplekken. Om te zorgen dat er zo
min mogelijk afval wordt achtergelaten is het niet alleen verplicht om
te zorgen dat je je afval meeneemt, maar ook om te zorgen dat afval
op een correcte wijze bewaard wordt anders raakt alsnog in de natuur
door bijvoorbeeld wind of regenval
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 41
Algemene Voorwaarden Gebruik Kleine VISpas
De houder van de Kleine VISpas dient zich bij het vissen te houden aan
bovengenoemde voorwaarden. Daarnaast gelden ten aanzien van het
gebruik van de Kleine VISpas een aantal extra voorwaarden.
In de wateren genoemd in de Kleine Lijst van VISwateren 2026 mag
uitsluitend worden gevist indien men in het bezit is van een geldige Kleine
VISpas 2026.
In deze wateren mag door de houder van de Kleine VISpas worden gevist
met één hengel, met één enkeltandige haak voorzien van de zogenaamde
aangewezen aassoorten, te weten:
• Brood, aardappel, deeg, kaas, granen en zaden.
• Worm en steurkrab.
• Insectenlarven (bijv. maden) en nabootsingen daarvan, mits die nabootsingen
niet groter zijn dan 2,5 cm.
Alle gevangen vis moet direct levend en onbeschadigd in hetzelfde water
teruggezet te worden. Het is dan ook verboden om vis te doden en/of
mee te nemen.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 42
7. GEDRAGSCODES
Met sportvissen is men actief in de buitenlucht aan de waterkant. Sportvissen
op een onzorgvuldige manier kan een negatieve invloed hebben op
natuur, wilde dieren, andere watergebruikers zoals de beroepsvaart en de
reputatie van de sportvisserij. Het is daarom belangrijk om als sportvisser
te letten op je gedrag. Deze gedragsregels helpen hierbij. Het overtreden
van de gedragsregels kan leiden tot een overtreding van bijvoorbeeld de
Wet dieren of het Binnenvaartpolitiereglement. De gedragscode Welzijn
Vis vind je onder vispas.nl/behavioral
Voor een goede controle is het van belang dat controleurs de geldende
gedragscodes bij het vissen kunnen raadplegen. Zo kunnen zij beter
beoordelen of vissers zich houden aan de regels en of er sprake is van
zorgvuldig en verantwoord gedrag aan de waterkant.
Omgaan met Vis
Sportvisserij Gedragscode Welzijn Vis
Gebaseerd op de ‘Code of Practice for Recreational Fisheries’ van de
EIFAC/FAO.
1. Sportvissen is een activiteit waar levende dieren bij betrokken zijn.
Het welzijn van vissen kan ten gevolge van het vangen, onthaken en
terugzetten van vis bij onzorgvuldig handelen negatief worden beïnvloed.
Sportvissers zijn daarom verplicht met zorg en respect met de
vissen om te gaan.
2. Wees ervan bewust dat gevangen vissen (dood of levend) gevaarlijke
visziektes kunnen verspreiden. Zet een gevangen vis daarom alleen
terug in het water waar deze is gevangen.
3 Het materiaal dient geschikt te zijn voor de te vangen vis (formaat,
soort). Zorg bij het vissen dat:
a) De haak niet wordt geslikt;
b) De vis alleen in de bek wordt gehaakt;
c) De lijn niet breekt;
d) De dril zo kort mogelijk duurt;
e) Verwondingen zoveel mogelijk worden voorkomen.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 43
4. De vis dient voorzichtig te worden geland en tijdens het onthaken
goed te worden vastgehouden, zonder echter in de vis te knijpen.
5 Vissen die voor eigen consumptie zijn bestemd moeten – liefst vóór
het onthaken – worden gedood door een stevige klap op de kop. Dit
dient bij voorkeur te gebeuren met een priest of ander daarvoor geschikt
zwaar voorwerp, waarna direct de kieuwbogen kunnen worden
doorgesneden.
6. Vissen mogen alleen levend worden bewaard in geschikte leefnetten
overeenkomstig de leefnetcode van de Sportvisunie, of in een
geschikte bun e.d., die voldoende ruimte en zuurstof biedt.
7. Vissen met levende aasvis is in Nederland verboden. Bij gebruik van
aasvissen voor het vissen op roofvis, dienen deze vóór bevestiging
aan de haak te worden gedood met een klap op de kop.
8. Tijdens viswedstrijden dient te worden voorkomen dat de gevangen
vis tijdens het wegen en terugzetten wordt beschadigd. Zorg ervoor
dat er voldoende weegpunten aanwezig zijn, vermijd te lange blootstelling
aan lucht en zet de vis zo dicht mogelijk bij de plek terug waar
deze is gevangen.
9. Zet een gevangen vis in de best mogelijke conditie terug door:
a) Zodanig te werk te gaan en middelen te gebruiken dat tijdens het
binnenhalen, onthaken en/of terugzetten van de vis geen verwondingen
aan de slijmlaag en organen van de vis worden veroorzaakt;
b) Altijd over een hakensteker, een onthaaktang en geschikt landingsmiddel
(bijv. schepnet) te beschikken;
c) De tijd dat een vis uit het water is zo kort mogelijk te houden;
d) Een vis alleen met nat gemaakte handen aan te raken;
e) De vis bij voorkeur in het water te onthaken;
f) Het contact met de kieuwen en ogen van de vis te vermijden;
g) Bij het vissen op roofvis altijd een kniptang voor (meertandige)
haken mee te nemen;
h) Bij het onthaken van grote vissen (karper en snoek) altijd een
onthaakmat te gebruiken;
i) Bij diep gehaakte vissen de lijn zo dicht mogelijk bij de haak door
te knippen en daarna de vis weer terug te zetten, mits verwacht
wordt dat de vis dit overleeft;
j) Ernstig gewonde vissen niet terug te zetten, direct te doden en
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 44
mee te nemen naar huis;
k) Niet op zodanige dieptes te vissen, dat vissen door het drukverschil
beschadigd raken;
l) Niet tijdens de paaitijd op roofvis te vissen;
m) De gevangen vis zo snel mogelijk voorzichtig in hetzelfde water
terug te zetten;
n) Indien nodig de vis bij het terugzetten te ondersteunen, totdat deze
in staat is om op eigen kracht weg te zwemmen.
10. Ruim na een visdag lijnen en ander afval op. Achtergelaten vislijnen en
haken kunnen veel schade aanrichten.
Leefnetcode
Uit onderzoek blijkt dat het gebruik van een leefnet zeker niet nadelig
hoeft te zijn voor de bewaarde vis. In het algemeen geldt echter: hoe
minder handelingen er met een vis worden gedaan, hoe kleiner de kans
op beschadiging. Iedere extra handeling betekent extra risico. Gebruik
daarom alleen een leefnet als het nodig is, anders liever niet. Wil je een
leefnet gebruiken of moet jouw net worden vernieuwd, kies dan voor een
leefnet met de volgende eigenschappen:
• Een diameter van 40 cm of meer;
• Een lengte van 2,5 meter of meer;
• Een maaswijdte van maximaal 6 mm;
• Knooploos;
• Van zacht materiaal;
• Voorzien van voldoende hoepels om het goed uit te leggen.
Zorg bij gebruik van het leefnet dat:
• Een zo groot mogelijk deel van het net onder water is, zodat de vis het
volume kan benutten;
• Het leefnet bij voorkeur horizontaal gestrekt uit staat in plaats van
verticaal;
• Golven geen vat hebben op het leefnet om beschadiging van de vis te
voorkomen;
• De vis zo kort mogelijk in het leefnet verblijft;
• Er niet te veel vis in het leefnet zit;
• Het leefnet voorzichtig wordt leeggemaakt.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 45
Loodcode
Lood hoort niet in het milieu. Het is gevaarlijk voor mens en dier. Gebruik
daarom zoveel mogelijk milieuvriendelijke alternatieven zoals steen, beton,
glas, ijzer, wolfraam (tungsten) en composiet. Tin en zink zijn geen milieuvriendelijke
alternatieven. Belangrijke aanbevelingen zijn:
• Gebruik nooit lood bij breeklijnen als visveilig systeem;
• Giet vanwege gezondheidsrisico’s geen loden voorwerpen voor het
gebruik in de sportvisserij;
• Gebruik bij kunstaas dat lood bevat een kunstaasredder, waardoor je
minder kunstaas verspeelt;
• Deponeer lood dat je niet meer gebruikt bij het chemisch afval.
Gedragsregels veiligheid op en aan het water
• Ga altijd voorbereid op pad; lees het weerbericht en neem een opgeladen
mobiele telefoon mee
• Laat iemand weten waar je gaat vissen en hoe laat je denkt terug te
zijn
• Zorg dat je op de hoogte bent van de (plaatselijke) vaarregels
• Verleen op het water tijdig voorrang aan de beroepsvaart en vis niet in
de vaargeul
• Voor bellyboats gelden wettelijke restricties. Houd als bellyboater
rekening met jouw kwetsbare positie ten opzichte van scheepvaart,
stroming en getij
Gedragsregels Karpervissen
Naast de normaal geldende gedragsregels zijn er voor karpervissers
specifieke gedragsregels (i.o.m. De KSN):
• Vis met loodvervangende werpgewichten
• Vis alleen met visveilige systemen
• Gebruik bij het onthaken en fotograferen altijd een onthaakmat
• Houd de vis nat bij het onthaken en fotograferen
• Ga verantwoord om met het gebruik van de bewaarzak
• Voorkom overmatig voeren
• Spoel al het natte materiaal thuis goed uit met warm water en droog
het goed om verspreiding van visziektes te voorkomen
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 46
Gedragsregels Roofvissen
Naast de normaal geldende gedragsregels zijn er voor roofvissers specifieke
gedragsregels (i.o.m. de VNR):
• Wees voorzichtig met roofvis bij hogere watertemperaturen; dril dan
zo kort mogelijk
• Onthaak liefst in het water
• Vis met deugdelijk onthaakmateriaal (onthaaktang, draadkniptang)
• Vis bij voorkeur met een snoektandenbestendige onderlijn (staal,
titanium of dik fluorocarbon)
• Gebruik een juist uitgevoerde kieuwgreep of een (rubber) landingsnet
• Snoeken boven de 75 cm dienen bij het toepassen van de kieuwgreep
ondersteund te worden
Gedragscode Zeehengelsport
Speciaal voor de zeehengelsport is er een aparte gedragscode.
Deze is te vinden op: sportvisunie.nl
Regionale voorwaarden
In sommige regio’s gelden aanvullende voorwaarden voor het vissen.
Dit kan bijvoorbeeld betrekking hebben op het vissen in de nabijheid van
vismigratievoorzieningen, stuwen of gemalen. Daarnaast kunnen ook
hengelsportverenigingen extra bepalingen hanteren voor hun wateren.
Deze aanvullende voorwaarden zijn te raadplegen in de VISplanner (app)
via het informatiesymbool (i) bij het betreffende water. Controleurs dienen
hier tijdens een controle alert op te zijn.
Let dus op:
Bij het symbool (i) in de VISplanner staat aangegeven dat er aanvullende
bepalingen van toepassing zijn op het viswater. Klik op meer informatie (i)
voor de specifieke regels.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 47
8. DE CONTROLE
Nu de controleur op de hoogte is van de verschillende schriftelijke toestemmingen,
de geldende wet- en regelgeving, de bij het water behorende
voorwaarden en de relevante gedragscodes, kan het daadwerkelijke
controleren beginnen.
Tijdens een controle moet de controleur grofweg
twee zaken scherp krijgen:
• Voldoet de visser aan alle regels en voorwaarden?
• Hoe ga je om met de situatie waarbij de visser
zich niet aan alle regels en voorwaarden houdt?
Deze controlegids biedt praktische tips en handvatten
voor het uitvoeren van een goede controle. Er
wordt aandacht besteed aan hoe een controle het
best kan worden uitgevoerd, hoe er moet worden
omgegaan met lichte overtredingen en hoe te
handelen bij zwaardere overtredingen.
Een succesvolle controle
Als controleur is kennis je sterkste wapen. Een
goede controle begint bij een heldere uitleg van de
juridische basis om te mogen vissen. Een controleur weet waar de regels
vandaan komen en kan de vindplaats van die regels aanwijzen. Daarnaast
is de controleur op de hoogte van de mogelijke boetes bij overtredingen.
Deze kennis stelt de controleur in staat om duidelijk, overtuigend en
professioneel op te treden. Vriendelijk faciliteren heeft de voorkeur. Een
rustige en respectvolle benadering zorgt vaak voor meer begrip en medewerking
van de visser. Controle maakt indruk en een goed uitgevoerde
controle draagt bij aan bewustwording en naleving van de regels.
Tijdens een controle is het belangrijk dat de controleur niet alleen vaststelt
of er sprake is van een overtreding, maar ook bewust is van het doel van
het optreden. Het primaire doel is het beëindigen van de overtreding.
Dit draagt namelijk direct bij aan de bescherming van het welzijn van
vissen.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 48
Zodra de overtreding is beëindigd, volgt een tweede belangrijke stap:
de juiste afhandeling. Afhankelijk van de aard en ernst van de overtreding
zijn er verschillende mogelijkheden:
• Informeren en betrekken – Leg uit waarom de regel bestaat en
wat het doel ervan is. Dit draagt bij aan bewustwording en voorkomt
herhaling.
• Waarschuwen – Bij lichte overtredingen kan een waarschuwing
voldoende zijn, mits duidelijk wordt gemaakt dat herhaling gevolgen
heeft.
• Straffen – Bij zwaardere of herhaalde overtredingen kan het nodig zijn
om handhavend op te treden, een controleur is in het uiterste geval
bevoegd om de VISpas in te nemen.
• Registreren – Registreer de vastgestelde overtreding in de app SportvisControle
van de Sportvisunie.
Handelen bij zwaardere overtredingen
In sommige gevallen is een zwaardere aanpak noodzakelijk. Denk hierbij
aan het vissen met levend aas, het meenemen van beschermde vissen
of grote hoeveelheden vis, het bedreigen of mishandelen van controleurs
of andere vissers en het ernstig benadelen van dierenwelzijn. In dergelijke
gevallen kunnen de volgende maatregelen worden overwogen:
• Back-up inschakelen – Schakel een BOA of de politie in bij escalatie of
serieuze strafbare feiten. De BOA of politieagent heeft als opsporingsambtenaar
de nodige bevoegdheden om in dergelijke gevallen op te
kunnen treden.
• Tuchtmelding maken – Meld de overtreding na de controle bij de
Aanklager Tuchtrecht van de Sportvisunie via mijnsportvisserij.nl.
• Een melding doen van visstroperij via het landelijke meldpunt visstroperij:
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 49
9. TUCHTRECHTSPRAAK
Sportvissers dienen zich te houden aan de geldende wet- en regelgeving,
de hierboven genoemde voorwaarden, de aanvullende lokale bepalingen
en de gedragsregels. Overtredingen van deze regels kunnen leiden tot
strafrechtelijke vervolging. Naast strafrechtelijke vervolging kunnen er ook
landelijk-tuchtrechtelijke maatregelen worden opgelegd door de Tuchtcommissie
van de Sportvisunie. De strafbare gedragingen en bijbehorende
strafmaten zijn opgenomen in het Tuchtreglement van de Sportvisunie.
Bij de constatering van een ernstige overtreding kan de controleur een
tuchtmelding doen via het daartoe bestemde elektronische formulier,
waarna de melding wordt beoordeeld en behandeld volgens de tuchtrechtelijke
procedure. Dit geeft een extra dimensie aan de controlerende
taak aangezien de bevindingen van de controleur met behulp van het
tuchtrecht kunnen leiden tot landelijk geldende sancties.
Binnen het tuchtrechtsysteem is een belangrijke rol weggelegd voor de
Aanklager, de Tuchtcommissie en de Commissie van Beroep. Hun taken
en bevoegdheden zijn geregeld in het Tuchtreglement van de Sportvisunie,
waarin ook de tuchtrechtelijke procedure is weergegeven.
Tuchtprocedure
De tuchtprocedure kent vier hoofdstappen:
1. Constatering van een overtreding en een melding via het elektronisch
tuchtrechtformulier;
2. De Aanklager beoordeelt de melding en brengt waar nodig de tuchtzaak
door middel van een Aanklacht aan bij de Tuchtcommissie of
doet een schikkingsvoorstel;
3. De Tuchtcommissie behandelt de Aanklacht op zitting;
4. De Commissie van Beroep behandelt de Aanklacht opnieuw als er hoger
beroep wordt ingesteld door de Beklaagde of door de Aanklager.
Een tuchtmelding kan worden gedaan via mijnsportvisserij.nl waar in
Mijn Omgeving een klachtenformulier Tuchtrecht kan worden ingevuld.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 50
10. BEVOEGDHEDEN OPSPORINGSAMBTENAREN EN
BOETEBEDRAGEN
Een controleur kan tijdens het uitoefenen van zijn taak situaties tegenkomen
waarin het inschakelen van een opsporingsambtenaar, zoals
een BOA of politieagent, noodzakelijk is. In dergelijke gevallen is het van
belang dat de controleur weet welke wettelijke bevoegdheden deze functionarissen
hebben binnen het kader van de visserijwetgeving. Daarnaast
is het van belang dat een controleur op de hoogte is van de geldende
boetebedragen op dat hij de overtreder hierop kan wijzen en herhaling
van het gedrag in de toekomst kan worden voorkomen.
Wettelijke bevoegdheden
Artikel 55 Visserijwet 1963
Iedereen die de visserij uitoefent of voornemens is deze uit te oefenen, is
verplicht op eerste vordering van een opsporingsambtenaar:
• Het betreden van het vaartuig mogelijk te maken;
• Visdocumenten ter inzage af te geven;
• Uitstaande vistuigen te lichten;
• Gesloten viskaren te openen;
• Op andere wijze medewerking te verlenen ten behoeve van de taakvervulling
van de opsporingsambtenaar.
Let op: Opsporingsambtenaren zijn tevens bevoegd om zelfstandig
uitstaande vistuigen te lichten en gesloten viskaren te openen.
Het opzettelijk niet voldoen aan een vordering of het weigeren van
medewerking vormt een overtreding van artikel 184 van het Wetboek van
Strafrecht en wordt als een misdrijf beschouwd.
Indien een visser zijn visdocumenten niet bij zich heeft, is artikel 55 lid 3
van de Visserijwet 1963 van toepassing. Dit betreft een overtreding.
Meer informatie over overtredingen, feitcodes en boetebedragen is te
vinden op: sportvisunie.nl
Artikel 60 Visserijwet 1963 – Betreden van plaatsen
Ter vervulling van de opsporingstaak mogen opsporingsambtenaren elke
plaats betreden voor het opsporen van overtredingen van de Visserijwet.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 51
Woonruimten mogen uitsluitend tegen de wil van de bewoner worden
betreden met een schriftelijke machtiging van, of in aanwezigheid van,
een officier of hulpofficier van justitie.
Artikel 61 Visserijwet 1963 – Onderzoek van vervoermiddelen
Opsporingsambtenaren hebben het recht om vervoermiddelen te laten
stoppen en te onderzoeken, met uitzondering van openbaar vervoer. Het
opzettelijk niet voldoen aan deze vordering is strafbaar volgens artikel 61
lid 3 van de Visserijwet 1963. De sanctie hiervoor is een maand hechtenis
of een boete van de tweede categorie.
Artikel 62 Visserijwet 1963 – Inbeslagneming
Ook buiten ontdekking op heterdaad kunnen voorwerpen die vatbaar
zijn voor inbeslagneming worden meegenomen, of kan hun uitlevering
worden gevorderd.
Boetebedragen ten aanzien van het jaar 2025
Bij het uitvoeren van controles kan een controleur- zoals gezegd- situaties
aantreffen die niet alleen in strijd zijn met de voorwaarden van de sportvisserij,
maar ook strafrechtelijk vervolgbaar zijn. In dergelijke gevallen is
het van belang dat de controleur weet wanneer het inschakelen van een
opsporingsambtenaar, zoals een BOA of politieagent, noodzakelijk is.
Opsporingsambtenaren beschikken over wettelijke bevoegdheden om op
te treden bij visserij-gerelateerde overtredingen. Zij kunnen onder meer
identificeren, proces-verbaal opmaken, boetes opleggen en inbeslagnames
uitvoeren. Voor de controleur is het van belang dat hij kan verwijzen
naar de hoogtes van de boetes bij wijze van waarschuwing. De
hoogte van de boetes bij strafrechtelijke overtredingen is vastgesteld en
varieert afhankelijk van de ernst van de overtreding:
• Geen schriftelijke toestemming met één of twee hengels: €160
• Geen schriftelijke toestemming met meer dan twee hengels: €370
• Niet op eerste vordering ter inzage afgeven schriftelijke toestemming:
€110
• Niet op eerste vordering ter inzage afgeven huurovereenkomst:
€110
• Vissen met een vistuig dat niet aan de voorwaarden voldoet (1–2
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 52
hengels): €340
• Vissen met een vistuig dat niet aan de voorwaarden voldoet (meer
dan 2 hengels): Sanctiebedrag door Officier van Justitie
• Gesloten tijd aassoorten: €110
• Nachtvissen op plekken waar dat niet mag: €110
• Vissen in of bij een aangewezen stuw of vispassage: €170
• Vistuig voorhanden hebben terwijl dat op dat moment verboden is:
€110
• Eén of twee hengels voorhanden hebben zonder toestemming: €110
• Meer dan twee hengels voorhanden hebben zonder toestemming:
€160
• Toegestaan vistuig voorhanden hebben zonder bevoegdheid om in
dat water te vissen: €340
• Niet toegestaan vistuig voorhanden hebben: Sanctiebedrag door
Officier van Justitie
• Vissen met levend aas: €460
• Ondermaatse vis voorhanden hebben: Sanctiebedrag door Officier
van Justitie
• Vis voorhanden hebben waarvoor een gesloten tijd geldt: Sanctiebedrag
door Officier van Justitie
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 53
11. TIPS VOOR EEN GOEDE CONTROLE
1. Een goede controle begint bij een goede voorbereiding. Weet welke
regels gelden op welk water en op welk water jij als controleur mag
controleren. Een toestemming kan in orde zijn en de visser kan zich
aan de bijbehorende voorwaarden, maar wellicht is deze toestemming
helemaal niet geldig op het betreffende water.
2 Spreek als je met meerdere controleurs op pad gaat wat de rolverdeling
is. Laat in principe één iemand het woord voeren.
3 Observeer een water en eventuele vissers eerst voordat je er op
afstapt.
4. Let op de manier waarop je aanloopt. Iemand van achteren benaderen
wordt vaak niet gewaardeerd.
5 Gebruik je eerste contactmoment om jezelf voor te stellen als controleur
van je organisatie. Benoem duidelijk je hengelsportvereniging als
je hier voor controleert.
6. Houd voldoende afstand van de visser en zorg dat je niet tussen hem
en het water staat.
7 Laat je controlepas zien als je niet meteen herkenbaar bent als controleur.
Laat je pas ook zien als daarom verzocht wordt, maar geef deze
niet af.
8 Vraag bij het vermoeden van zware overtredingen eerst om de VISpas
of andere toestemming voor je de overtreding benoemt. Een eenmaal
bekeken en teruggegeven VISpas zul je niet snel in kunnen nemen.
9 Probeer voldoende bewijsmateriaal vast te leggen als er sprake is van
een zware overtreding zoals het vissen met levend aas. Een filmpje
van een spartelend visje aan de haak voorkomt onnodige discussies
achteraf.
10. Houd het doel van de controle altijd scherp. Eenvoudige overtredingen
kunnen vaak eenvoudig beëindigd worden met een kort advies of tip.
Het opbergen van één hengel als iemand met drie hengels vist waar
dat maar met twee is toegestaan is voor iedereen beter dan deze
persoon dwingen om geheel te stoppen met vissen.
11. Probeer discussies te vermijden door te verwijzen naar de relevante
voorwaarden of regels. Vaak neemt iets wel aan als hij dat zelf kan
lezen.
12. Houd slecht nieuws kort en krachtig. Woorden als “helaas” en
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 54
“sorry” verzwakken je boodschap.
13. Gebruik een positieve controle om informatie in te winnen of juist tips
te geven en zo sportvissers te betrekken.
14. Probeer voorspelbaarheid in je controles te vermijden. Iedere zaterdag
hetzelfde rondje op dezelfde tijd geeft overtreders de mogelijkheid
controles te ontwijken.
VELDGIDS CONTROLE VISDOCUMENTEN 55